Większości win pochodzących z Ameryki Południowej, raczej nie uznajemy za synonim najwyższej jakości. Zwykle spotykamy je bowiem w marketach i choć nie brakuje tam nieźle zrobionych, przyjemnych win na piknik, taras czy grilla, to raczej nikt nie wspomina ich dłużej niż czas potrzebny na ich konsumpcję. Nie znaczy to jednak, że w Chile czy w Argentynie nie znajdziemy wybitnych win, a najlepszym przykładem jest producent z tego ostatniego kraju – Catena Zapata.

Napisać, że to winiarnia z długą historią, to jak nic nie napisać. Nicola Catena przypłynął z ogarniętych kryzysem ekonomicznym Włoch do Argentyny w 1898 roku. Wierzył, że będzie dla niego nową „ziemią obiecaną”, a w którym odnajdzie nie tylko spokój osobisty, ale i materialny. Cztery lata później – w 1902 roku, w Mendozie – zasadził pierwsze sadzonki winorośli. Był nim malbec, o którym jeszcze w tym tekście wspomnimy. Przez kolejne dekady winiarnia rozrastała się, a do rodzinnego przedsięwzięcia dołączały dzieci i wnuki. Niestety, kryzys ekonomiczny przed którym uciekał Nicola, w latach sześćdziesiątych dotknął także jego syna – Domingo, który wówczas stał na czele przedsiębiorstwa. Sytuacja była tak zła, że już w momencie zbiorów wiadomym było, że jego koszty będą większe niż ewentualny zarobek z późniejszej sprzedaży wyprodukowanego wina. Ta historia wywarła duży wpływ na syna Domingo – Nicolása (w późniejszych latach wielokrotnie wspomina, że jego tata płakał w czasie winobrania). Gdy przyszła kolej by on stanął na czele firmy (nazywanej wówczas Famila Catena), pech dopadł rodzinę po raz kolejny – na początku lat osiemdziesiątych rozpoczął się konflikt Argentyny z Wielką Brytanią, której efektem było też embargo gospodarcze. Nicolás postanowił więc rozwijać siatkę dystrybucyjną na terenie całej Argentyny, starając się dotrzeć ze swoimi winami także do mniejszych miejscowości, kładąc też mocny nacisk – podobnie jak działo się to w Chile – na podstawowe wina stołowe. Kto wie jak potoczyła by się dalsza historia tej winiarni, gdyby nie zaproszenie, które nadeszło ze Stanów Zjednoczonych. Nicolás Catena Zapata był bowiem nie tylko winiarzem, ale i doktorem ekonomii, a Uniwersytet Kalifornijski zaprosił go w charakterze wizytującego profesora do słynnego kampusu w Berkley. Tej okazji winiarz nie mógł nie wykorzystać, łącząc pracę naukową z weekendowym zwiedzaniem tamtejszych winnic. Kalifornia otoczona była wówczas sławą po zaskakującym dla wielu sukcesie win z tego regionu, które  w czasie słynnej Degustacji Paryskiej w 1976 roku, wręcz „zdemolowały” wina francuskie. Próbując powstających tam chardonnay i cabernet sauvignon, Nicolás zrozumiał, że produkując masowe wina nigdy nie uda mu się wspiąć na jakościowy szczyt i zyskać uznania także poza granicami swojej ojczyzny.

Po powrocie do Argentyny zdecydował się na krok, który sprawił, że od wielu swoich znajomych usłyszał komentarz „completamente loco” – „kompletnie szalony”, poparty wymownym pukaniem się w czoło. Nicolás postanowił bowiem sprzedać najważniejszą część rodzinnej firmy produkującej wina stołowe (co rzecz jasna było też źródłem najwyższych przychodów) i skoncentrować się na wytwarzaniu wyłącznie win najwyższej jakości. W tym celu wspólnie z żoną Eleną, rozpoczęli też poszukiwanie odpowiednich działek na nowe nasadzenia. W 1992 roku, w Gualtallary, skalistej i nieco opuszczonej części Tupungato, na wysokości 1450 (!) metrów n.p.m. znalazł odpowiednią parcelę. Okazało się, że ten chłodniejszy region, z raczej ubogimi glebami, które z uwagi na niską żyzność nie spotkały się z zainteresowaniem ówczesnych imigrantów, dziś zapewniają znakomite warunki dla wzrostu winorośli. Każdy kto próbował, wspominanych, marketowych win czerwonych wie bowiem, że często były wręcz przeładowane owocem, powidłowe, o wysokiej zawartości alkoholu i raczej dalekie od nieco lepszej równowagi. Nowe parcele – w tym ta opisywana, nazwana na cześć swojej córki: Adrianna, zapewniały dużo większą równowagę, sporo świeżego czerwonego owocu w aromatach, delikatne nuty wapienne i unikalny profil aromatyczny. Czego? Malbeca właśnie!

Powróćmy więc raz jeszcze do tej odmiany. Pochodzi z Francji i przez długi czas była jednym z najważniejszych szczepów w Bordeaux i Dolnie Loary. Później jej rola znacznie spadła i dziś znajdziemy ją przede wszystkim w Cahors, gdzie daje wina niezwykle cierpkie i taniczne, przeznaczone raczej dla największych fanów tego stylu. Malbec prawdziwą sławę zdobył jednak właśnie w Argentynie, do której pierwsze sadzonki trafiły w 1868 roku. Dziś jest najważniejszym, czerwonym szczepem tego kraju (ponad 31 tysięcy hektarów nasadzeń) zdecydowanie dystansując te znajdujące się w na dalszych pozycjach. Ogromny sukces sprawił jednak, że na rynku pojawiło się wiele banalnych win z tej odmiany, często zbyt przebeczkowanych, gdzie owoc z trudem przebijał się przez aromaty wanilii, dębu czy tostów. Na właściwie miejsce – złożone, skoncentrowane wina, ze znajdującymi się na pierwszym planie owocami (dominują aromaty śliwki, towarzyszą im wiśnie i czereśnie) oraz pieprznymi akcentami, jako pierwszy przywrócił je właśnie Nicolás Catena Zapata. Nie był to jednak proces łatwy, producent przez długi czas miał zresztą wątpliwości czy zasadzona przez jego dziadka odmiana, będzie w stanie dorównywać jakością najlepszym winom z cabernet sauvignon czy chardonnay, których próbował w Kalifornii. Najlepszym dowodem na to jest zresztą fakt, że dopiero po 5 latach pracy z tą odmianą w innej z parceli producenta – Angelica (obsadzonymi 85-letnimi krzewami) był gotów wyprodukować z niej jedno-odmianowe wino. Opłacało się jednak czekać. Debiutująca w 1994 roku Catena Zapata Malbec spotkała się z entuzjastycznymi recenzjami krytyków winiarskich na całym świecie. Dziś możemy jej spróbować w równie znakomitym roczniku 2018, ale w portfolio producenta znajdują się także malbeki z innych parceli. Nicasia Vineyard Malbec 2016, pochodząca z parceli o tej samej nazwie i dojrzewająca 24 miesiące w beczkach i kolejne 24 w butelkach to jedno z najlepszych argentyńskich win, jakie w ostatnich latach pojawiły się w sprzedaży.

Kalifornijskie doświadczenia także znajdują odzwierciedlenie w ofercie win produkowanych przez Catena Zapata – na której czele stoi dziś córka Nicolása – Laura. Dobrym przykładem jest znakomicie ułożone, pełne dojrzałych, tropikalnych owoców Catena Alta Chardonnay 2017 oraz Nicolás Catena Zapata – cabernet sauvignon z 5% dodatkiem malbeca. To wino wybitne, które w roczniku 1997 powtórzyło marzenie Nicolása, wygrywając w organizowanych w USA i w Europie degustacjach w ciemno, mając za przeciwników nie tylko francuskie Château Latour czy  Haut Brion, ale i kalifornijskie Opus One. „Historia zatoczyła koło” – trudno o lepszy przykład dla tego powiedzenia.

Przed nami sezon, który sprzyja wszystkim miłośnikom wina. Wybierzmy na ten czas nieco inne niż te, których próbowaliśmy przez ostatnie miesiące. O jakich mowa? O winach na lato.

O gustach się wprawdzie nie dyskutuje i znane są przypadki, gdy na piknikach w czasie gorącego weekendu gości ciężka butelka primitivo czy mocno, beczkowa, hiszpańska rioja, generalnie jednak lato sprzyja winom lekkim i orzeźwiającym. Często w tym miejscu pojawiają się też określenia dotyczące barw, zwykle zawężające wybór do białego wina, co jednak jest błędnym myśleniem. Tak bowiem jak znaleźć można wiele mocno zbudowanych, ciężkich stylistycznie win tej barwy, które bardziej od słońca potrzebują konkretnego posiłku (by wspomnieć choćby dojrzewające w beczce chardonnay), tak wśród win czerwonych bez problemu znajdziemy te bardziej delikatne, mocno owocowe i z wyraźniejszą kwasowością (na przykład austriackie zweigelty czy dolcetto z włoskiego Piemontu). Wybór jest naprawdę duży, ale możemy się pokusić o sprawdzone typy i żelaznych kandydatów, którzy sprawią, że relaks na tarasie lub pikniku, weekendzie albo dłuższych wakacjach stanie się jeszcze przyjemniejszy.

Jedna z winiarskich prawd głosi, że na wino musujące okazja jest zawsze, niezależnie od pory roku. Nie da się jednak ukryć, że to ta cieplejsza część sezonu, jest zdecydowanie bardziej sprzyjająca. Właściwie każda kategoria popularnych „musiaków” ma swoje mocne strony, choć w ostatnich latach, szczególnie popularne są dwie z nich. Pierwsza to pet-naty (skrót od „pétillant-naturel” -„naturalne musowanie”), określający wina powstałe tzw. metodą pierwotną („méthode ancestralne”). Wino butelkowane jest jeszcze przed zakończeniem pierwszej fermentacji, bez dodawania drożdży czy cukru, ale i bez usuwania osadu drożdżowego. Efektem tej wyjątkowo mało-interwencyjnej produkcji (wina powstające w ten sposób cieszą się z roku na rok coraz większą popularnością) jest musujące wino o mętnej barwie, zwykle ze sporą ilością osadu na dnie butelki, zamykane najczęściej zwykłym kapslem. Lekkie w swojej budowie, ze sporą dozą młodego owocu, których największą zaletą jest niesamowita dawka orzeźwienia – idealnie korespondująca z wyższymi temperaturami. Warto jednak uważać przy ich otwieraniu – ponieważ proces musowania odbywa się w sposób całkowicie naturalny i niekontrolowany przez winiarza, otwarcie wina kończy się często fontanną – nie tylko aromatyczną. Kto woli nieco spokojniejsze i bardziej przystępne bąbelki, sięgnąć może po wina powstające metodą Charmata – z drugą fermentacją odbywającą się w dużych zbiornikach ciśnieniowych. Ich najbardziej znanym przedstawicielem jest oczywiście prosecco. Także w przypadku tych włoskich produktów, mamy do czynienia z dobrym musowaniem, zwiewnym charaterem i przyjemnym owocem (nieco słodszym w przypadku najbardziej klasycznej wersji extra-dry). Warto szukać win pochodzących z historycznego i najbardziej prestiżowego obszaru produkcji tego wina, a więc Conegliano Valdobbiadene DOCG, tym bardziej, że różnica w cenie w porównaniu z podstawowymi etykietami nie jest duża. Przy tej okazji nieustająco powtarzamy też, że nie istnieje coś takiego jak spotykane w polskich ogródkach restauracyjnych „prosecco z kija” lub „z nalewaka”, a sięgając po nie, zwykle otrzymujemy mocno przeciętne, sztucznie gazowane wino gdzieś z regionu Veneto. W tym zestawieniu nie może oczywiście zabraknąć win powstających metodą tradycyjną (z drugą fermentacją w butelce), których najbardziej znanymi przedstawicielami jest francuski szampan czy hiszpańska cava. Pamiętać trzeba, że ze stricte orzeźwiającego zadania, najlepiej wywiązują się młode i świeże roczniki tych win. Sięgając po te starsze i dojrzalsze, z wyraźniejszymi nutami skórki chleba czy drożdży i dojrzałego owocu, lepiej wybrać towarzystwo posiłku, z którymi te dobrze zbudowane wina, będą się czuć najlepiej.

Fani win spokojnych, a więc pozbawionych musowania, mają w wakacje jeszcze większy wybór. Także w tym przypadku trzeba oczywiście pamiętać, o tym, że z orzeźwiającego zadania najlepiej wywiążą się wina lżej zbudowane, z niższym poziomem alkoholu i nie dojrzewające w dębowych beczkach – te obszary pozostawmy (podobnie jak wspominane szampany i cavy) jako towarzystwo posiłku. W polskich realiach, od wielu lat hitem są nowozelandzkie sauvignon blanc, wśród nich takie marki jak Kaponga czy Hunky Dory, od lat mające swoich wiernych fanów, a aromatów tego szczepu – jak cytrusy, nuty agrestu, świeżo skoszonej trawy, z mniejszą lub większą dozą tropikalnego owocu, nie da się pomylić z żadnym innym. Nieustająco sprawdzonym wyborem jest też sięgnięcie po kieliszek lub butelkę rieslinga i to zarówno całkowicie wytrawnego, jak i bardziej soczystego, z odrobiną cukru resztkowego – świetnym wyborem będzie tu chociażby Schoemehl Pittermaenchen Riesling halbtrocken. Jednak czasami warto zejść z utartego szlaku i sięgnąć po mniej oczywiste (przynajmniej w naszym kraju) szczepy. Tutaj świetną rekomendacją są na przykład wina z odmiany albarino: bardzo orzeźwiające, lekko owocowe, często wręcz słonawe w zakończeniu – dobrym wyborem może być na przykład hiszpańska Marieta. Z sezonowych zadań znakomicie wywiązuje się także, znana z Włoch odmiana garganega i to zarówno solo jak i w kupażach z innymi szczepami (w polecanym winie Scaia towarzyszy jej chardonnay). W tym zestawieniu nie może zabraknąć portugalskiego vinho verde – zwykle bardzo zwiewnego, czasami lekko perlistego, z niskim poziomem alkoholu (w granicach 9-10%) o nutach świeżych cytrusów. Kto szuka nieco większych lub bardziej złożonych emocji, powinien  zwrócić  uwagę na jedno-odmianowego vinho verde (najczęściej będzie to odmiana loureiro), z nieco mocniejszą budową i większym potencjałem.

Więcej win:

• https://czasnawino.com.pl/?s=GARGANEGA&post_type=product
• https://czasnawino.com.pl/?s=RIESLING&post_type=product

W zestawieniu win na lato nie może zabraknąć tych o różowej barwie. Jest wciąż wiele osób, które ich unikają, powołując się na mało poważną barwę czy brak pomysłu na zastosowanie, tymczasem wina różowe to kategoria, która rozwija się w najszybszym tempie na całym świecie! I nic dziwnego, może bowiem sporo zaoferować. To bardzo pojemna kategoria, mieszcząca zarówno wina musujące (przykładem niech będzie Bouvet Cremant de Loire Brut rose), jak i spokojne, o całej feerii barw (od bladołososiowej po ciemnoróżową, wręcz klarnetową) i możliwościach ich zastosowania. Te lżejsze, dobrze schłodzone, świetnie sprawdzają się jako orzeźwiające, bezpretensjonalne wina, które towarzyszyć mogą także lekkiej sałatce. Te nieco mocniej zbudowane będą idealnym wyborem do takich przekąsek jak deska pikantnych wędlin, a nawet bardziej strukturalne danie – jak tuńczyk z grilla czy pizza. Róże powstają dziś pod każdą długością i szerokością geograficzną (nawet w Urugwaju – Bodegas Carrau Casa de Varzi rose), choć wielu z nas szczególnie upodobało sobie te z krajów odwiedzanych w czasie wakacji. Absolutnym hitem od wielu lat jest hiszpańska Bodegas Muga rosado, ale z coraz popularniejszej wśród Polaków, turystycznej destynacji czyli Portugalii pochodzi choćby pyszne Quinta de Curvos Rose, a z często odwiedzanego południa Włoch – Caladora Cerasuolo d’Abruzzo rose. Ta ostatnia jest wręcz stworzona do towarzyszeniu pizzy, najlepiej prostej margericie (mniej składników spadających nam na kolana w czasie jej spożywania w plenerze).

Niezależnie od wyboru naszego ulubionego wina na lato, pamiętajmy o dwóch najistotniejszych sprawach. Pierwszą jest dobre schłodzenie butelki – nic bowiem nie jest w stanie zepsuć nam urlopowego nastroju jak ciepłe wino. Możliwości ich chłodzenia nie brakuje – możemy zabrać ze sobą turystyczną lodówkę, specjalny chłodzący rękaw lub torbę termiczną, ale sprawdzi się nawet mokry ręcznik, którym owijamy butelkę wina i wkładamy do zamrażarki na 30-40 minut – powinien pozwolić nam na dostarczenie wina do miejsca jego konsumpcji. Drugą sprawą jest jej otwarcie. Problemów nie nastręczą nam wina musujące, chyba że sięgniemy po pet-nata – wtedy potrzebujemy otwieracza do butelek. Jeśli zwykle o nim nie pamiętamy,  a otwieracze do wina regularnie nam giną, sięgnijmy wtedy po wino zamykane zakrętką – to rozwiązanie eliminuje późniejszą konsternację i próbę wbijania korka do wnętrza butelki. Na zdrowie!

Wietnamskie Sajgonki z warzywami.

Składniki:

• papier ryżowy
• surowe warzywa (marchewka, cukinia, papryka) pokrojone w słupki
• cebulka dymka
• ząbek czosnku
• krewetki białe
• olej kokosowy do smażenia
• mieszanka sałat
• sos sojowy
• sos ostrygowy
• miód
• cytryna

Przygotowanie:

Namaczamy papier ryżowy w ciepłej wodzie przez kilka sekund.Warzywa, cebulkę, czosnek i obrane pokrojone krewetki przesmażamy na oleju kokosowym dodając 2 łyżki sosu sojowego i ostrygowego , następnie zawijamy farsz w papier ryżowy formując zgrabne ruloniki. Delikatnie podsmażamy na patelni.Sajgonki układamy na sałatach i polewamy dresingiem przygotowanym z miodu, cytryny i sosu sojowego.

A do sajgonek polecamy Erbeldinger Gewurztraminer.

Smacznego!

Grillowane warzywa z serem Halloumi.

Składniki dla 2 osób:

• 1 duży słodki ziemniak (batat)
• kilka pomidorków koktajlowych 1 cukinia
• 1 kostka sera Halloumi
• mix sałat
• przyprawy, zioła

Przygotowanie:

Kroimy słodkiego ziemniaka i ser w plastry grubości ok. 1 cm, cukinię na ćwiartki i usuwamy część jej miąższu (tylko z wierzchu). Przygotowujemy marynatę z soli, pieprzu, oliwy z oliwek, soku z cytryny, posiekanego czosnku i natki pietruszki. Wszystko oprócz sera marynujemy przez godzinę przed grillowaniem. Na rozgrzanym grillu układamy ziemniaki i cukinię, smażymy ok. 5-10 minut, obracając warzywa. Zdejmujemy, kiedy ziemniaki są miękkie, a cukinia przyrumieniona. Na talerzu układamy sałaty i warzywa z serem na przemian. Podajemy polane sosem z reszty marynaty.

Do dania polecamy wino Mount Vernon Lawson’s z Nowej Zelandii ze szczepu SAUVIGNON BLANC.

Smacznego!

Proponujemy na dzisiejsze popołudnie kolorowy i zdrowy podwieczorek. Mamy nadzieję, że nasza kompozycja talerza owoców melona i marakui zainspiruje Państwa do lekkiego posiłku.

Do wakacyjnego podwieczorku proponujemy białe wino L’ESPARROU z regionu Cotes Du Roussillon w Płd. Francji.Winnica rozciąga się na glinianych zboczach i glebach okrągłych kamieni rzecznych w pobliżu jeziora morskiego Canet i Morza Śródziemnego, z zapierającym dech w piersiach widokiem na górę Canigou. Jest doskonale nasłoneczniona, ale również jest tam bardzo wietrzenie – dzięki czemu jakość i smak winogron jest wyjątkowy.

W winie znajdziemy mocne aromaty typowe dla winogron Muscat.

W kieliszku przeplatają się z nuty brzoskwiń, mango i owoców cytrusowych.Smacznego!

Podczas letnich wieczorów w upalne dni chętnie spędzamy czas na tarasie odpoczywając z kieliszkiem wina.

Jako kulinarną propozycję mamy dla Państwa rybę pieczoną na gazowym grillu.

Świeżą doradę faszerujemy wcześniej przygotowaną marynatą z czosnku, natki pietruszki, cytryny i oliwy z oliwek.

Łososia kroimy w dzwonki, przyprawiamy i obkładamy cytryną w plasterkach.

Ryby układamy na rozgrzanym grillu i pieczemy z każdej strony po 6-8 minut.

Podajemy ze świeżą sałatą i pieczonymi batatami.Do wieczornej weekendowej kolacji polecamy wino CUVEE BLANC ze szczepów Seyval blanc, Souvignier gris z winnicy SAGANUM.

Smacznego!